Tekende u een contract onder druk van dreigementen? Dan is uw toestemming mogelijk niet vrij tot stand gekomen — en kan het contract vernietigd worden.
Wat is geweld als wilsgebrek?
Geweld is een nietigheidsgrond wanneer een partij een contract sluit onder onrechtmatige dwang van haar medecontractant, die haar doet vrezen voor een aanzienlijke aantasting van de fysieke of morele integriteit, of het vermogen, van haarzelf of haar naasten (artikel 5.36 van het nieuw Burgerlijk Wetboek). Zoals bij elk wilsgebrek moet de dwang doorslaggevend zijn geweest: zonder die dwang zou het contract niet gesloten zijn (art. 5.33 NBW).
Ook geweld via een derde — maar niet onbeperkt
Geweld hoeft niet noodzakelijk rechtstreeks van uw medecontractant zelf uit te gaan. De wet stelt dwang uitgeoefend door een medeplichtige van uw medecontractant, of door een persoon voor wie deze laatste moet instaan, uitdrukkelijk gelijk met dwang van de medecontractant zelf (art. 5.33 NBW). Let op: dit is geen onbeperkte "geweld door om het even welke derde"-regel — de band met uw medecontractant blijft vereist.
Geoorloofde versus ongeoorloofde dwang
Niet elke drukuitoefening is geweld: enkel onrechtmatige dwang telt. Een werkgever die een gegronde klacht indient, oefent weliswaar druk uit, maar handelt niet onrechtmatig. Pas wanneer het middel zelf ongeoorloofd is — bijvoorbeeld een valse klacht als drukmiddel — is er sprake van een wilsgebrek.
En bij economische machtsverschillen?
Een louter economisch overwicht tussen partijen levert op zich geen geweld op. Sinds Boek 5 bestaat hiervoor overigens een specifiek, nieuw wilsgebrek: misbruik van omstandigheden (art. 5.37 NBW), van toepassing wanneer een kennelijk onevenwicht ontstaat door misbruik van de zwakke positie van de andere partij. Dit biedt een ruimer palet aan remedies dan geweld: naast nietigheid kan de rechter er ook voor kiezen om uw verbintenissen aan te passen.
Bewijs
Geweld is een rechtsfeit en kan met alle bewijsmiddelen worden aangetoond.
Wanted Law onderzoekt graag of uw toestemming werkelijk vrij tot stand is gekomen.
Veelgestelde vragen
Moet het geweld van mijn medecontractant zelf komen?
Niet noodzakelijk, maar wel van hemzelf, een medeplichtige van hem, of iemand voor wie hij moet instaan — niet van eender welke derde.
Is elke vorm van druk een geldig wilsgebrek?
Nee, enkel onrechtmatige dwang telt; rechtmatige drukmiddelen, zoals een gegronde klacht, leveren geen geweld op.
Wat als het niet om geweld gaat, maar om een economisch machtsverschil?
Dan kan het nieuwe wilsgebrek "misbruik van omstandigheden" mogelijk soelaas bieden, met naast nietigheid ook de mogelijkheid tot aanpassing van uw verbintenissen door de rechter.
Verwante artikels uit de cluster