Neemt u liever telefonisch contact op?

Bekijk het overzicht van onze Wanted kantoren op onze contactpagina.

25/10/2026
21/07/2019

Wat is de oorzaak van een overeenkomst? Waarom contracteert u eigenlijk?

Naast een geldig voorwerp moet elke overeenkomst ook een geldige oorzaak hebben. Terwijl het voorwerp draait om wát partijen elkaar verschuldigd zijn, gaat de oorzaak over waaróm zij contracteren.

Definitie: de determinerende beweegreden

De oorzaak van een overeenkomst bestaat uit de determinerende beweegredenen die elke partij ertoe hebben gebracht om het contract te sluiten, voor zover de andere partij die kende of behoorde te kennen (artikel 5.53 van het nieuwe Burgerlijk Wetboek). Samen met toestemming, bekwaamheid en voorwerp is een geoorloofde oorzaak een van de vier algemene geldigheidsvoorwaarden van elke overeenkomst (artikel 5.27 NBW).

Merk op dat de wet de oorzaak uitdrukkelijk als een subjectief begrip omschrijft — het gaat om het concrete motief van de partijen, niet om een abstract, louter juridisch-economisch mechanisme.

De oorzaak moet niet uitdrukkelijk vermeld worden

Een niet-uitgedrukte oorzaak maakt het contract niet ongeldig (artikel 5.55 NBW): het is dus niet verplicht om de beweegreden expliciet in de overeenkomst op te nemen, al vergemakkelijkt dit wel het latere bewijs bij een geschil.

Twee soorten gebreken, twee soorten nietigheid

Dit onderscheid is bijzonder relevant in de praktijk:

  • Geen oorzaak: een contract zonder oorzaak is relatief nietig, tenzij de wet uitdrukkelijk toelaat dat het contract ook zonder oorzaak bestaat (artikel 5.54 NBW).
  • Ongeoorloofde oorzaak: is de oorzaak strijdig met de openbare orde of dwingend recht, dan is de overeenkomst in de regel absoluut nietig (artikel 5.56 NBW, in samenhang met artikel 5.58 NBW). Denk aan een overeenkomst die als doel heeft om fraude te plegen.

Wanneer wordt de oorzaak beoordeeld?

De oorzaak wordt in beginsel beoordeeld op het moment van contractsluiting. Bij overeenkomsten met opeenvolgende prestaties (zoals duurovereenkomsten) moet de oorzaak wel blijven bestaan gedurende de looptijd van het contract.

Wanted Law helpt u graag om de oorzaak van uw overeenkomst correct te formuleren en te bewijzen.

Veelgestelde vragen

Moet de oorzaak expliciet in de overeenkomst vermeld worden?
Nee, een niet-uitgedrukte oorzaak maakt het contract niet ongeldig, al is een uitdrukkelijke vermelding wel aan te raden voor het bewijs.

Wat is het verschil tussen een contract zonder oorzaak en een contract met een ongeoorloofde oorzaak?
Een contract zonder oorzaak is relatief nietig; een contract met een ongeoorloofde oorzaak (strijdig met de openbare orde) is in de regel absoluut nietig.

Wat is het verschil tussen de oorzaak en het voorwerp van een overeenkomst?
De oorzaak is de beweegreden waarom partijen contracteren; het voorwerp is de prestatie zelf die zij elkaar verschuldigd zijn.

Verwante artikels uit de cluster

Twijfelt u over de geldigheid van de oorzaak van uw overeenkomst? De advocaten van Wanted Law adviseren u graag, en ontdek ook onze Wanted Shop.

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van alle nieuwste Wanted Facts, schrijf u dan in op onze nieuwsbrief.

Schrijf u in

Disclaimer

De informatie over juridische onderwerpen die u in deze bijdrage aantreft, zijn louter informatieve, algemene besprekingen en kunnen in geen geval als juridisch advies worden beschouwd. Wanted Law aanvaardt geen aansprakelijkheid voor enige schade die iemand zou lijden door voort te gaan op deze informatie. Als u juridisch advies wenst, dient u contact op te nemen met een gekwalificeerde advocaat die u zal adviseren op basis van uw persoonlijke situatie. Alle blogberichten gepubliceerd op de website van Wanted Law zijn geschreven met toepassing van het Belgisch Recht.

Copyright

Wanted Law bezit het exclusieve copyright van deze website, zijn design en de volledige inhoud ervan. Gebruik van deze website, of delen ervan, in welke vorm dan ook, is verboden zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van Wanted Law.

Nieuw algemeen contractenrecht (2de editie) - Claeys I., Tanghe T.

Koop in de Wanted Shop!

Heeft u een probleem en wenst u betaalbaar juridisch advies?

Boek dan een consultatie bij Wanted Law!