Wanneer is uw echtscheiding definitief? Deze drie data tellen

Wanneer is uw echtscheiding definitief? Niet op de dag dat de rechter ze uitspreekt. Er zijn eigenlijk drie data die tellen: één voor uzelf, één voor uw goederen en één voor de buitenwereld. Welke datum geldt, hangt ook af van de procedure die u volgde. Zo vermijdt u verrassingen als u wilt hertrouwen, een huis wilt kopen of uw belastingaangifte invult.

Waarom die datum belangrijk is

Zolang uw echtscheiding niet definitief is, bent u wettelijk nog gehuwd. Ook als u al maanden apart woont. Dat heeft gevolgen:

• u kunt nog niet hertrouwen;
• u blijft in principe elkaars erfgenaam als echtgenoot;
• uw burgerlijke staat telt mee voor uw belastingen en voor banken, verzekeraars of uw werkgever.

Er zijn twee procedures, met elk hun eigen spelregels. Welke procedure het best bij u past, leest u in Echtscheiding: EOT of EOO, welke procedure past bij u?

Datum 1: tussen u en uw ex-partner

Tussen de echtgenoten geldt de echtscheiding vanaf de dag waarop het vonnis in kracht van gewijsde gaat. Dat betekent dat er geen gewoon rechtsmiddel, zoals hoger beroep, meer openstaat.

Echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT). Het vonnis moet niet door een gerechtsdeurwaarder betekend worden. Hoger beroep is maar beperkt mogelijk en moet binnen een maand na de uitspraak (art. 1299 Gerechtelijk Wetboek). Komt er geen beroep, dan is het vonnis dus een maand na de uitspraak definitief (art. 1304 Ger.W.). Binnen die maand kunt u de echtscheiding nog samen ongedaan maken, zie Echtscheiding ongedaan maken na het EOT-vonnis? Zo doet u het binnen de maand

Echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO). Hier moet het vonnis door een gerechtsdeurwaarder betekend worden aan de andere partij. Vanaf die betekening loopt de termijn voor hoger beroep: een maand (art. 1051 Ger.W.). Ook de termijn voor cassatieberoep tegen een beslissing die de echtscheiding uitspreekt, bedraagt een maand (art. 1274 Ger.W.). Gaat niemand in beroep, dan is het vonnis definitief. Wordt er wel beroep ingesteld, dan schuift de datum op tot de beslissing in hoger beroep definitief is (art. 1278 Ger.W.).

Datum 2: voor uw goederen, met terugwerkende kracht

Voor de goederen tussen de echtgenoten werkt de echtscheiding terug in de tijd:

• bij een EOT tot de dag waarop het verzoekschrift werd neergelegd (art. 1304 Ger.W.);
• bij een EOO tot de dag waarop de eerste echtscheidingsvordering werd ingesteld (art. 1278 Ger.W.).

Wat u na die dag verwerft, valt dus in principe niet meer in het gemeenschappelijk vermogen. Leefde u al lang feitelijk gescheiden vóór de EOO-procedure, dan kan de rechter in uitzonderlijke omstandigheden bepaalde goederen of schulden van na de feitelijke scheiding buiten de verdeling laten (art. 1278 Ger.W.). Meer daarover leest u in Ieder voor zich bij een echtscheiding: vanaf welke dag telt uw geld niet meer mee?

Datum 3: tegenover derden, na de registratie

Tegenover anderen, zoals een bank, een schuldeiser of de overheid, geldt de echtscheiding pas na de registratie in de Databank Akten Burgerlijke Stand (DABS). De griffie stuurt het definitieve vonnis daarvoor door, en de echtscheiding wordt automatisch vermeld bij uw huwelijksakte. U moet daarvoor zelf niet naar de gemeente.

Waarom het vaak misloopt

Veel mensen denken dat de datum van de uitspraak de scheidingsdatum is. Dat klopt niet. Tel bij een EOT nog een maand bij de uitspraak. Reken bij een EOO vanaf de betekening, plus de beroepstermijn. Wat er na een EOT-vonnis nog te regelen valt, vindt u in Gescheiden door onderlinge toestemming: vanaf wanneer bent u echt uit de echt? Voor een EOO leest u meer in Wanneer bent u echt gescheiden? Het einde van het huwelijk na een EOO

Kort samengevat: vraag en antwoord

Vanaf wanneer ben ik gescheiden na een EOT? Zonder hoger beroep is het vonnis een maand na de uitspraak definitief. Een betekening door een gerechtsdeurwaarder is niet nodig.

Vanaf wanneer ben ik gescheiden na een EOO? Vanaf het moment dat het vonnis in kracht van gewijsde gaat. Dat is in principe een maand na de betekening van het vonnis, als niemand in beroep gaat.

Veelgestelde vragen

Vanaf wanneer mag ik hertrouwen?
Zodra het echtscheidingsvonnis in kracht van gewijsde is gegaan. Bij een EOT is dat zonder beroep een maand na de uitspraak, bij een EOO een maand na de betekening.

Wat als mijn ex-partner toch in hoger beroep gaat?
Dan wordt de echtscheiding pas definitief wanneer de beslissing in hoger beroep zelf in kracht van gewijsde gaat.

Moet ik zelf iets doen voor de registratie in de DABS?
Nee. De griffie voert het definitieve vonnis in, en de echtscheiding wordt automatisch vermeld bij uw huwelijksakte.

Valt een aankoop tijdens de procedure nog in de gemeenschap?
In principe niet. Voor de goederen werkt de echtscheiding terug tot de neerlegging van het verzoekschrift (EOT) of de eerste vordering (EOO).