Plug-and-play zonnepanelen en thuisbatterijen
Sinds 17 april 2025 is het in Vlaanderen toegestaan om kleine, mobiele installaties voor zonnepanelen of thuisbatterijen te plaatsen. Deze zogenoemde plug-and-play installaties bieden particulieren een laagdrempelige en kostenefficiënte manier om zelf groene energie op te wekken, zonder ingrijpende infrastructuurwerken. De toestellen kunnen rechtstreeks via een stopcontact worden aangesloten, wat de overstap naar hernieuwbare energie nog toegankelijker maakt.
Dit is een positieve evolutie binnen de energietransitie. Toch zijn er enkele belangrijke juridische en praktische aandachtspunten waarmee rekening moet worden gehouden. We zetten ze op een rijtje in deze Wanted Fact.
Voorwaarden voor het plug-and-play toestel
U mag niet zomaar eender welk plug-and-play toestel in uw stopcontact thuis aansluiten. Het zonnepaneel of de batterij moet gehomologeerd zijn door Synergrid, de federatie van de Belgische elektriciteits- en gasnetbeheerders.
Sinds november 2024 kunnen fabrikanten een homologatieaanvraag indienen voor hun plug-and-play toestellen. Deze homologatieprocedure garandeert dat de toestellen correct en veilig samenwerken met het distributienet. Dit is belangrijk, bijvoorbeeld in het geval van storingen of spanningsschommelingen op het elektriciteitsnet.
De goedgekeurde toestellen zijn terug te vinden in de lijst C10/26, alsook op een aparte specifieke lijst met gehomologeerde plug-and-play toestellen, beiden gepubliceerd door Synergrid.
Daarnaast moet het toestel:
- beschikken over een CE-markering, die aantoont dat het toestel voldoet aan de Europese regelgeving inzake veiligheid, gezondheid en milieubescherming;
- voldoen aan de algemene bepalingen van het AREI (Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties), dat onder andere voorschriften bevat over aansluiting, beveiliging en technische vereisten.
Meldingsplicht bij Fluvius
Elke installatie moet worden gemeld bij Fluvius, de netbeheerder die verantwoordelijk is voor het elektriciteitsnet in Vlaanderen. Deze melding moet gebeuren binnen de 30 dagen na het eerste gebruik van het toestel.
Deze meldingsplicht is logisch, aangezien het toevoegen van nieuwe energiebronnen een impact kan hebben op de stabiliteit van het net. Fluvius moet kunnen monitoren wie energie opwekt en waar dit gebeurt, zodat het netwerk optimaal beheerd blijft.
Appartementen en terrassen: extra regels
Voor bewoners van appartementsgebouwen of personen die zonnepanelen op hun terras willen plaatsen, gelden bijkomende aandachtspunten:
- Gemeentelijke reglementen: Net zoals er regels bestaan voor de plaatsing van schotelantennes, kunnen gemeenten specifieke bepalingen opleggen voor de installatie van mobiele zonnepanelen. Denk hierbij aan beperkingen inzake plaatsing, zichtbaarheid vanaf de staat en naleving van lokale veiligheidsvoorschriften. Het is dus belangrijk om vooraf na te gaan welke lokale regels van toepassing zijn.
- Reglementen binnen het gebouw (basisakte en reglementen mede-eigendom): In appartementsgebouwen is het belangrijk om de voorschriften van de Vereniging van Mede-Eigenaars (VME) en het huishoudelijk reglement te raadplegen. Voor installaties die een impact hebben op de gemeenschappelijke delen (bv. gevels of daken) of de esthetische eenheid van het gebouw, zal u mogelijks voorafgaandelijke toestemming moeten krijgen van de mede-eigenaars. Er zijn zeer specifieke procedures als u als individuele eigenaar gebruik wil vragen van gemeenschappelijke delen, terwijl er ook de mogelijkheid bestaat dat de VME beslissingen neemt over het gebruik van privatieve delen. Zomaar een stekkerpaneel hangen is dan ook heel risicovol.
Waarom juridische ondersteuning belangrijk is
De invoering van plug-and-play installaties is een positieve stap richting meer hernieuwbare energie, maar brengt ook juridische vraagstukken met zich meer. Heeft de VME het recht om een installatie te weigeren? Welke stappen kan u nemen als een gemeente een bepaalde installatie verbiedt? En hoe kan een mede-eigenaar bezwaar aantekenen tegen een beslissing van de VME?
Wanted Law staat klaar om u bij te staan bij deze en andere juridische kwesties. Of het nu gaat om vergunningsprocedures, geschillen tussen mede-eigenaars of het naleven van gemeentelijke reglementen, wij helpen u graag om op een juridisch correcte manier uw hernieuwbare energieproject te realiseren.
Contacteer Wanted Law!
Heeft u vragen over de nieuwe regelgeving of wilt u juridisch advies over uw situatie? Neem gerust contact met ons op!