Gemiste kans door uw advocaat: welke schadevergoeding krijgt u als hij te laat in beroep ging?

Gemiste kans door uw advocaat: het vonnis was ongunstig, u wilde in hoger beroep gaan, maar de termijn liet hij verstrijken. Kunt u dan de volledige schade terugvragen die u in eerste aanleg leed? Niet helemaal. Het Belgisch recht werkt hier met de leer van het verlies van een kans. U krijgt een vergoeding, maar die hangt af van hoe groot uw kans in hoger beroep was.

Een korte termijn met grote gevolgen

In burgerlijke zaken moet u hoger beroep in de regel instellen binnen één maand na de betekening van het vonnis (art. 1051 Ger.W.). Is die termijn voorbij, dan is het vonnis definitief. Een rechter in hoger beroep kan er niet meer naar kijken. Meer over die termijn leest u in Hoger beroep: niet akkoord met een vonnis? Dit moet u weten

Liet uw advocaat die termijn verstrijken, terwijl u duidelijk had gevraagd om in beroep te gaan, dan kan dat een beroepsfout zijn. Maar welke schade heeft u dan precies geleden? Niemand weet met zekerheid of u in hoger beroep gewonnen zou hebben. Net daarvoor bestaat de kansleer.

Drie voorwaarden voor een vergoeding

Om een vergoeding te krijgen voor een gemiste kans, moeten drie voorwaarden vervuld zijn:

• een fout, bijvoorbeeld het niet tijdig instellen van hoger beroep;
• een oorzakelijk verband tussen die fout en het verlies van de kans;
• een reële kans: de kans die verloren ging, moest echt bestaan en mocht niet louter denkbeeldig zijn.

Het Hof van Cassatie bevestigde die voorwaarden in een arrest van 13 januari 2022 (C.19.0153.N). Dat arrest ging niet over een advocatenfout, maar over een arbitragezaak. Het legt wel de algemene voorwaarden van de kansleer vast, en die gelden ook bij een fout van een advocaat.

Nooit volledig, wel in verhouding tot uw kans

Het belangrijkste kenmerk van deze leer: u krijgt niet de volledige schade vergoed die u leed doordat u de zaak in eerste aanleg verloor. U krijgt een proportionele vergoeding. Die hangt af van de waarschijnlijkheid dat u in hoger beroep gelijk had gekregen.

Sinds 1 januari 2025 staat dat principe uitdrukkelijk in de wet. Artikel 6.22 BW (Boek 6, buitencontractuele aansprakelijkheid) bepaalt: als het onzeker is of de fout een noodzakelijke voorwaarde was voor de schade, omdat de schade zich ook had kunnen voordoen zonder die fout, dan heeft de benadeelde recht op een gedeeltelijke schadeloosstelling, in verhouding tot de waarschijnlijkheid waarmee de fout de schade heeft veroorzaakt.

De relatie met uw advocaat is een contract. Toch kunt u zich in principe ook op Boek 6 beroepen. Sinds 2025 gelden de regels van de buitencontractuele aansprakelijkheid immers ook tussen contractpartijen, tenzij de wet of het contract anders bepaalt (art. 6.3 BW).

Boek 6 werkt wel niet terug. Het geldt voor feiten vanaf 1 januari 2025. Voor een fout van vóór die datum gelden de oude regels. De rechtspraak paste de kansleer toen al toe, met dezelfde voorwaarden.

Hoe berekent de rechter de vergoeding?

De rechter schat eerst in hoe groot uw kans op succes in hoger beroep was, bijvoorbeeld 30 %, 50 % of 70 %. Daarna past hij dat percentage toe op de schade die u leed doordat u de zaak verloor.

Een voorbeeld: verloor u in eerste aanleg een vordering van € 20.000,00 en schat de rechter uw kans in hoger beroep op 40 %, dan bedraagt de vergoeding in principe € 8.000,00. Hoe reëler en groter de gemiste kans, hoe hoger de vergoeding. Was uw kans heel klein of louter theoretisch, dan krijgt u weinig of niets.

Wat kunt u zelf doen?

• Vraag uw volledige dossier op, met het vonnis, de datum van betekening en uw briefwisseling met uw advocaat.
• Ga na of u tijdig en duidelijk hebt gevraagd om in beroep te gaan.
• Laat de slaagkansen van het hoger beroep onafhankelijk inschatten. Dat is de kern van uw vordering. Hoe u een andere advocaat om advies vraagt, leest u in Second opinion van een advocaat: twijfelen mag, zo pakt u het aan
• Wacht niet te lang. Ook een vordering tegen een advocaat verjaart, zie Bevrijdende verjaring: wanneer kunt u een schuld niet meer opeisen?

Wilt u weten welke kosten u terugkrijgt als u een procedure wint, lees dan Proces gewonnen: hoeveel advocaatkosten krijgt u terug via de rechtsplegingsvergoeding?

Kort samengevat: vraag en antwoord

Krijg ik mijn volledige schade vergoed als mijn advocaat de beroepstermijn miste? Nee. U krijgt een proportionele vergoeding, op basis van de waarschijnlijkheid dat u in hoger beroep gelijk had gekregen.

Waar staat de kansleer in de wet? Sinds 1 januari 2025 in artikel 6.22 BW. Voor feiten van vóór 2025 past de rechtspraak dezelfde leer toe.

Veelgestelde vragen

Wat als mijn kans in hoger beroep heel klein was?
Dan is ook de vergoeding klein. Was de kans louter denkbeeldig, dan kan de rechter elke vergoeding weigeren.

Geldt de kansleer ook bij andere beroepsfouten?
Ja. De kansleer is een algemeen principe. Ze kan spelen telkens een fout iemand een reële kans ontnam, niet alleen bij advocaten.

Heb ik een deskundige nodig?
De rechter schat de slaagkansen zelf in. Een grondige juridische analyse van uw dossier is wel nodig om die inschatting te onderbouwen.

Geldt Boek 6 BW ook voor fouten van vóór 2025?
Nee. Boek 6 geldt voor feiten vanaf 1 januari 2025. Voor oudere feiten gelden de vroegere regels, maar ook toen paste de rechtspraak de kansleer toe.