De schulden van de nalatenschap.
Men berekent de erfbelasting op het netto belastbaar actief. Om niet te veel erfbelasting te betalen, is het dus belangrijk om ook eens stil te staan bij de schulden in de nalatenschap. Men stelt deze vast zoals ze bestaan op de dag van het overlijden. Men kan deze gedetailleerd verantwoorden, bijvoorbeeld met facturen, onkostennota's, enz., of werken met forfaits (zie hieronder).
Over welke schulden gaat het?
De schulden van de nalatenschap gaan bij aanvaarding van de nalatenschap over op de erfgenamen, behalve de begrafeniskosten. Het gaat over de schulden die vóór het overlijden zijn aangegaan of ontstaan en nog bestaan op het moment van het overlijden. De schulden moeten ook zeker en definitief zijn. Wanneer de overledene met een andere persoon hoofdelijk aansprakelijk was voor een bepaalde schuld, zal de schuldeiser de schuld volledig kunnen verhalen op de nalatenschap, die dan op haar beurt de bijdrage van die andere persoon kan eisen. Voor de berekening van het passief telt wel enkele het deel dat de overledene uiteindelijk moest dragen. Schulden waarvoor een verzekering tussenkomt kan u niet aftrekken.
Begrafeniskosten.
Begrafeniskosten behoren tot het passief van de nalatenschap en zijn dus aftrekbaar om tot het netto belastbaar bedrag te komen. U mag daarin evenwel niet overdrijven. De belastingadministratie aanvaardt de uitgaven die passend zijn bij de omvang van de nalatenschap en in verhouding staan tot de maatschappelijke situatie van de overleden, wat natuurlijk een vrij subjectieve zaak is. Ook niet alle kosten verbonden aan de begrafenis tellen mee, zo mag er geen rouwkledij van de familie of mogen er geen vervoerskosten voor de aanwezigen in aftrek komen.
Schuld onder voorwaarden.
Soms ontstaat er een schuld onder opschortende voorwaarde, dat wil zeggen dat de schuld pas effectief is bij het vervullen van de voorwaarde. Daarom kan u de schuld pas als een deel van het passief van de nalatenschap zien wanneer de voorwaarde is vervuld. Mocht bij het realiseren van de voorwaarde het passief groeien en er minder erfbelasting dan eerst berekend verschuldigd is, kan u via een bijvoeglijke aangifte een deel terugvorderen. Bij een schuld onder ontbindende voorwaarde bestaat de schuld wel bij het overlijden en maakt deze deel uit van het passief, ze is met andere woorden aftrekbaar. Bij het realiseren van de (ontbindende) voorwaarde is het alsof er nooit een schuld was. Dit kan leiden tot bijkomende erfbelasting, die u dan kan regelen via een bijvoeglijke aangifte.
Betwiste schuld.
Wanneer er nog discussie is over een bepaalde schuld, die met andere woorden nog niet zeker en definitief is, kan u deze schuld niet aftrekken. Ze kan pas deel uitmaken van het passief van de nalatenschap wanneer daarover een (minnelijk) akkoord is of een gerechtelijke uitspraak. Indien er enkel discussie is over de grootte van de schuld, kan u een berekening doen op basis van een voorlopige raming.
Belastingschulden.
De schulden die de overledene nog had in de personenbelasting kan u meteen in het passief opnemen, ook al is er nog geen officiële inkohiering op het moment van het overlijden. Indien u daarover de officiële afrekening wenst af te wachten, kan u nog werken via een bijvoeglijke aangifte in de erfbelasting, om zo eventueel een stuk te recupereren.
Voor bepaalde belastingen (bepaalde gemeente- of provinciebelastingen, onroerende voorheffing) of voor schulden die een periode van een heel jaar dekken dient u een verrekening te maken zodat enkel de periode tot de dag van het overlijden in aftrek komt.
Onderhoudsgelden.
Voor onderhoudsgelden moet u een onderscheid maken tussen de onderhoudsgelden die een persoonlijke verplichting zijn, deze stoppen bij het overlijden, dit in tegenstelling tot aftrekbare onderhoudsplichten die ten laste komen van de nalatenschap, bvb. in het geval van een behoeftige langstlevende echtgenoot of behoeftige ouders van de overledene.
Werken met forfaits.
U hoeft niet alles nauwgezet bij te houden of te verrekenen indien u werkt met een kostenforfait. Er s een algemeen kostenforfait voor de schulden dat jaarlijks wordt geïndexeerd. Voor het aanslagjaar 2021 is dit 1638,30 euro. Er is ook nog een specifiek kostenforfait voor de nalatenschap van een persoon die gehuwd was onder het stelstel van gemeenschap van goederen: 3276,60 euro (bedrag voor aanslagjaar 2021), te delen door 2. Indien u opteert voor het specifiek forfait kan u geen beroep doen op het algemeen kostenforfait. Daarnaast is er nog een forfait voor de begrafeniskosten: 6553,20 euro (voor aanslagjaar 2021), maar daar u enkel een beroep op doen als er geen uitvaartverzekering tussenkomt.
Belang van het oplijsten van de schulden.
Het is natuurlijk dat u voldoende aandacht heeft voor het passief, want dat kan serieus de uiteindelijke erfbelasting drukken. Maar dat speelt niet voor iedereen, enkel voor de wettelijke erfgenamen en algemene legatarissen. Bijzondere legatarissen en begiftigden dragen immers niet bij in het passief.
Nog vragen?
Neem dan gerust contact op met de fiscalisten!