Betaal ik erfbelasting omwille van een contract?
Soms kan u na het overlijden van iemand iets krijgen op basis van een contract, dus niet omwille van het overlijden zelf via wettelijke vererving of via testament. Zo kan bijvoorbeeld persoon A afspreken met persoon B om 20.000 euro naar de rekening van B over te schrijven met als instructie dat B dan na het overlijden van A dit geld aan bepaalde personen overmaakt. Een ander voorbeeld: persoon X betaalt een grote premie aan een verzekeraar om na het overlijden van X een mooie som geld te kunnen geven aan de door X aangeduide personen. Bij zulke situaties spreken we over een beding ten behoeve van derden.
Geen of wel erfbelasting?
U zou kunnen denken, dit is interessant om geen erfbelasting te moeten betalen, maar dit is buiten de Vlaamse overheid gerekend. In de Vlaamse Codex Fiscaliteit is er immers het artikel 2.7.1.0.6 dat bepaalt dat zulke bedingen ten voordele van derden gelijk te stellen zijn met legaten, waarop wel erfbelasting verschuldigd is. Hier speelt dus een fictie, men doet alsof het over legaten gaat.
Wanneer speelt die fictie dan?
Het gaat hier over een contract waarin bepaald is dat er een voordeel voor een welbepaalde niet-contractspartij (derde) is en waarbij een contractspartij zich verbindt om iets te doen voor een niet-contractspartij (derde). We hebben het hier over een voordeel of begunstiging die de derde bekomt op basis van het contract en niet omdat hij een erfgenaam is. De fictie speelt ook wanneer het beding uitgaat van een 'economisch verlengstuk' (bvb. de werkgever) van de overledene.
Ook de timing speelt een rol: de fictie werkt enkel voor zaken toegekend bij het overlijden, in de periode van drie jaar voor het overlijden of na het overlijden. De fictie speelt enkel als we het hebben over sommen, renten, of waarden. Dit betekent dat bij goederen in natura (bvb. edelmetalen zoals goud of zilver) deze fictie niet speelt.
Wanneer speelt de fictie niet?
Wanneer u iemand betaalt om een prestatie te verrichten, speelt de fictie niet. Dit betekent dus dat onder meer schuldsaldoverzekeringen niet onder deze fictie vallen. Natuurlijk zal deze fictie ook niet tot erfbelasting leiden indien u reeds schenkbelasting betaalde. De fictie zal ook niet spelen bij een overlevingspensioen. Ook een groepsverzekering (werkgever betaalt deel van uw loon aan een verzekeraar om uw wettelijk pensioen aan te vullen) valt niet onder deze fictie. Verder, indien er sprake is van een zogenaamde natrekking (bvb. na beëindigen van het opstalrecht) of wanneer een andere zakenrechtelijke bepaling aan de orde is, dan is deze fictie niet van toepassing. Evenmin vindt de fictie doorgang wanneer er aan de uitkerende contractspartij een zogenaamde 'discretionaire bevoegdheid' wordt gegeven, bvb. de medecontractant mag kiezen wie wanneer hoeveel krijgt.
Nog vragen?
Neem dan gerust contact op met de fiscalisten!