Kan mijn omniumverzekering dekking weigeren als iemand anders met mijn wagen onder invloed van alcohol een ongeval veroorzaakt?
Stel: na lang hard te werken en te sparen kan u eindelijk uw droomwagen kopen. Omwille van de hoge kostprijs beslist u om een omniumverzekering af te sluiten, waardoor u ingedekt bent tegen schade die door uw eigen fout of nalatigheid zou veroorzaken.
Enkele weken later leent u de wagen uit aan een vriend (wat volgens de verzekeringsovereenkomst toegelaten is), zodat hij zijn vriendin van de luchthaven kan gaan ophalen. Hij belandt op de terugweg weliswaar in een gracht, met zware schade aan uw wagen tot gevolg. Nadien blijkt echter dat hij met een glas te veel op achter het stuur zat.
U gaat naar uw omniumverzekeraar, maar hij weigert dekking te verlenen voor de schade aan uw voertuig. Hij verantwoord dit op basis van een clausule in de algemene voorwaarden van de afgesloten verzekeringsovereenkomst. Hierin staat dat dekking uitgesloten is wanneer de bestuurder een ongeval veroorzaakt onder invloed van alcohol, waarbij de alcoholconcentratie meer dan 0,8 promille in het bloed of meer dan 0,35 milligram/l uitgeademde alveolaire lucht bedraagt.
De verzekeraar wil van geen wijken weten. Ook al geeft u aan dat u zelf niet reed en dat uw vriend niet wist dat de schade niet verzekerd zou zijn als hij een ongeval veroorzaakte terwijl hij gedronken had.
Maar kan dit wel? Kan uw omniumverzekeraar u als verzekerde de dekking weigeren als u de bestuurder niet was bij een ongeval dat onder invloed werd veroorzaakt?
Het antwoord is bijna altijd neen... Al zijn soms wel nuances mogelijk. We bespreken dit in deze Wanted Fact.
Het verschil tussen een uitsluiting van dekking en een verval van dekking
Om te beginnen moet u een onderscheid maken tussen een uitsluitingsbeding en een vervalbeding in een verzekeringsovereenkomst.
De beoordeling van een uitsluiting kunt u vergelijken met het werk van de buitenwipper op een feestje: als u niet aan de voorwaarden of dresscode van de avond voldoet, dan komt u er niet in (lees in ons geval: krijgt u geen dekking van de verzekering). Het gaat daarbij louter om het afbakenen van de toepassing van de dekking binnen de overeenkomst. Wat is verzekerd en wat niet?
Bij een verval bent u al binnen geraakt op het feestje en staat u al te dansen, maar doet u iets fout waardoor de buitenwipper u alsnog buiten zet. In verzekeringstermen: u was dus gedekt door de verzekeringsovereenkomst, maar door een duidelijk omschreven fout of nalatigheid verliest u die dekking.
Wel, dat laatste voorbeeld toont net aan dat de clausule in de verzekeringsovereenkomst die we hier op het oog hebben, een vervalclausule betreft.
U bent gedekt, maar als u als bestuurder een te hoge alcoholconcentratie heeft bij het veroorzaken van een schadegeval, dan verliest u die dekking.
Hoewel de verzekeraar de clausule die het heeft over het ongeval in staat van alcoholintoxicatie vaak als een uitsluiting van dekking uitlegt, is dit niet echt het geval, het gaat eerder om een verval van dekking.
Door enkele situaties als gevallen van uitsluiting te zien, in plaats van vervalbedingen (wat ze echt zijn), probeert de verzekeraar te ontsnappen aan een moeilijkere bewijslast die hem ander tegemoetkomt.
Het persoonlijk karakter van de grove fout
Pas wanneer de verzekeraar er in slaagt om het oorzakelijk verband tussen de schade en de fout van de verzekerde te bewijzen, kan hij ontkomen aan de vergoeding van de schade. Stel dat u zelf dus onder invloed van alcohol (met een concentratie van meer dan 0,8 promille) reed en uw wagen in de gracht parkeerde, dan zal de omniumverzekeraar allicht uw schade niet moeten vergoeden.
Men kan de verzekeraar echter niet verplichten dekking te geven aan hem die het schadegeval opzettelijk heeft veroorzaakt, en naar analogie ook niet aan diegene die het schadegeval door een grove fout of nalatigheid heeft veroorzaakt. Hier vloeit in de tegenovergestelde zin uit voort dat indien de verzekerde de fout niet zelf heeft begaan, de verzekeraar wél tot dekking moet overgaan.
Hetgeen dat bijzonder is aan het verhaal, is dat de verzekeraar dus niet alleen de link tussen de grove fout op zichzelf (de alcoholintoxicatie) en de schade (het ongeval) moet bewijzen, maar ook het feit dat u als verzekerde deze fout persoonlijk beging.
Zowel het opzettelijke element als de grove fout hebben immers een persoonlijk karakter. In ons voorbeeld moet de te hoge alcoholconcentratie als grove fout dus ook een persoonlijk karakter hebben om ervoor te zorgen dat de verzekeraar dekking kan weigeren. Als die fout niet gepleegd is door de verzekerde zal de verzekeraar dus wel moeten uitbetalen.
Conclusie
Zoals geldt voor de opzettelijke fout, is de verzekeraar dus ook in geval van grove schuld slechts bevrijd van zijn verplichtingen ten aanzien van degene die de grove schuld zelf gepleegd heeft.
Met andere woorden is uw omniumverzekeraar wél gehouden om u als verzekerde, die niet de bestuurder (onder invloed van alcohol) was ten tijde van het ongeval, te vergoeden voor de geleden schade. Uw verzekeraar zal de schade aan uw zuurverdiende nieuwe wagen dus weldegelijk moeten terugbetalen.
De verzekeraar heeft op zijn beurt evenwel het recht om dit bedrag terug te vorderen van degene die het ongeval veroorzaakt heeft.
Maakte u een soortgelijke situatie mee? Weigert uw verzekeraar te betalen?
Wij adviseren u graag wat uw mogelijkheden zijn en staan u passend bij!