5 misvattingen over echtscheidingen
Wij horen heel wat misvattingen over scheiden. Kiest u voor een echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT) of voor een echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting (EOO)? Niemand wil een vechtscheiding, maar scheiden doet altijd lijden.
Ten onrechte zegt men in de volksmond vaak dat wanneer u kiest voor een EOO, u eigenlijk gekozen hebt voor een vechtscheiding. Dit is al een eerste misvatting. Maar wat zijn zo nog populaire misvattingen en mythes als we het hebben over echtscheidingen? Wanted Law weerlegt in deze Wanted Fact de vijf meest voorkomende fabels.
Voor een goed begrip geven we eerst nog eens een kort overzicht van de verschillen tussen de EOT en de EOO.
Wat vooraf ging: EOT versus EOO!
De echtscheiding door onderlinge toestemming (EOT)
Bij een EOT sluiten de echtgenoten op voorhand een algeheel akkoord over alle aspecten van het huwelijk. Eenmaal zij dit akkoord hebben bereikt, moet dit worden vastgelegd in de zogenaamde EOT-overeenkomst en neerleggen op de familierechtbank voor bekrachtiging (mits het beantwoordt aan de wettelijke voorwaarden). De EOT-overeenkomst bestaat uit twee onderdelen: de regelingsakte en de familierechtelijke overeenkomst. De regelingsakte bepaalt de wederzijdse rechten tussen de partijen (bv. toekenning onroerend goed, verdeling financiële rekeningen, etc.). De familierechtelijke overeenkomst bevat de regeling voor de kinderen en de regeling over eventuele alimentatie tussen echtgenoten.
Belangrijk is dat er over alles een akkoord bestaat. Is er discussie, ook al over slechts één aspect, dan is er geen EOT!
De echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting van het huwelijk (EOO)
Bij een EOO gaat men omgekeerd te werk. Men leidt de echtscheidingsprocedure in voor de rechtbank zonder dat men een algeheel akkoord heeft bereikt. U kan de EOO eenzijdig opstarten, maar wat veel mensen niet weten is dat u ook samen met uw echtgenoot de EOO kan inleiden. In het verzoekschrift of de dagvaarding kunnen dringende en voorlopige maatregelen tussen de echtgenoten en voor de kinderen worden gevraagd. Daarnaast vraagt men de aanstelling van een notaris die, nadat de echtscheiding tussen partijen is uitgesproken, over de vereffening en verdeling zal beslissen.
1. Een EOT is alleen maar mogelijk voor een notaris
Misschien wel het grootste misverstand is dat u voor een echtscheiding door onderlinge toestemming énkel terecht kunt bij een notaris. Niets is minder waar!
Een advocaat kan ook een EOT-overeenkomst opmaken die volledig aan de regels van de kunst beantwoordt! Uiteraard kiest u best een advocaat met een aantoonbare expertise op het vlak van familierecht, maar advocaten geven doorgaans meer aandacht aan uw specifieke situatie dan een notaris. Een notaris moet immers onpartijdig zijn, daar waar de advocaat per definitie partijdig is. De advocaat moet uw belang behartigen. Dit belang kan uiteraard ook een bemiddeld akkoord zijn om een vechtscheiding te vermijden.
De tussenkomst van een notaris is in bepaalde gevallen wél noodzakelijk, maar brengt in dat geval geen meerkost met zich mee: wanneer de echtgenoot een onroerend goed overneemt als onderdeel van het echtscheidingsakkoord, hebben de partijen een notariële akte nodig. Dit heeft te maken met de publiciteit (registratie) van die akte. Maar ook op dit onderdeel kan uw advocaat alles tot in de puntjes voorbereiden.
2. Een EOO kost veel meer geld dan een EOT
Deze stelling is niet correct. Een EOO kan kostelijker zijn dan een EOT, maar dit hangt af van dossier tot dossier en is zeker niet automatisch het geval.
Bovendien geldt het bekende spreekwoord “if you pay peanuts, you get monkeys”. In de haast opgemaakte EOT-overeenkomsten van notarissen of andere instanties zijn op het eerste gezicht aantrekkelijk en goedkoop, maar zorgen soms voor immense problemen achteraf. In de praktijk merken wij dat een onvolledige regeling of een regeling waarmee u niet volledig gelukkig bent, maar die u heeft ondertekend “om niet moeilijk te doen”, nadien vaak aanleiding geeft tot ruzies en procedures met alle bijhorende kosten. Een goede regeling, of dit nu in het kader van een EOT gebeurt of via een EOO, is niet gratis.
Wij merken in onze praktijk van Wanted Law dat een EOO helemaal niet per se uitdraait in een vechtscheiding!
3. Eens een EOO gestart, is het oorlog!
Dit is ook een mythe. Wij stellen in de praktijk vast dat de EOO niet per se zal uitdraaien in een vechtscheiding. Mensen zijn echter vaak bang dat een EOO de verstandhouding met de vroegere partner zal doen verslechten. Soms is het strategisch echter een betere keuze om een procedure EOO te starten. Dit is bijvoorbeeld het geval als de echtgenoot een persoonlijk onderhoudsgeld zal moeten betalen en u er belang bij heeft deze periode zo kort mogelijk te houden. Het is nadien nog perfect mogelijk om tijdens de EOO tot (deel)akkoorden te komen, waarbij u geeft en neemt.
Soms kan het starten van een EOO, en dus de stap naar de rechtbank, juist een doorbraak betekenen in een aanslepend dossier waar de onderhandelingen muurvast zitten. De idee dat een rechtbank het dossier zal bekijken, is voor sommige partijen dé hefboom om wél een akkoord te aanvaarden...
Soms bereiken partijen bijna een akkoord op nog één of twee zaken na. Om te vermijden dat de onderhandelingen voor niets zijn geweest, worden de aspecten waarover geen akkoord is door middel van een EOO aan de rechtbank voorgelegd, zodat zij een oordeel kan vellen. De akkoorden kunnen dan bekrachtigd worden door de rechtbank.
Men denkt dat een EOO per definitie gepaard gaat met “modder gooien” en “getrek aan de kinderen”. Dit is niet correct. Is het nodig, dan kan het uiteraard ook hard tegen hard gaan, maar ook met een EOO kan u op een "beschaafde" en bemiddelde manier uit de echt scheiden.
4. Wij kiezen voor een EOT want dan staan wij op gelijke voet tijdens de onderhandelingen
Jammer genoeg dienen wij vaak vast te stellen dat de echtgenoot die tijdens het huwelijk de financiën deed, als sterkere partij uit de onderhandelingen bij de notaris komt. De echtgenoot die niet of slechts met mondjesmaat op de hoogte is van de gezinsfinanciën, niet weet wat de andere exact verdient, etc. zal bij een EOT volledig afhankelijk zijn van de goodwill van zijn echtgenoot om de nodige informatie te verstrekken...
In het kader van een EOO eist de familierechtbank volledige transparantie! De rechtbank zal alle loonfiches van het laatste jaar, de aanslagbiljetten, een attest van de boekhouder, enzoverder bekijken vooraleer een oordeel te vellen. Indien één van de partijen dan niet open kaart wil spelen, kan de rechtbank hieraan dergelijk gedrag afstraffen.
5. Advocaten willen toch dat partijen vechten?
Vaak zegt men dat advocaten niets liever hebben dan "een goede vechtscheiding". Iedere zichzelf respecterende advocaat zal dit nochtans tegenspreken. Advocaten hebben als eerste (deontologische) verplichting het geschil op te lossen en niet aan te wakkeren. Langdurige vechtscheidingen zijn niet in het belang van de cliënt. Zij kosten veel geld en zijn voor hem of haar emotioneel zeer belastend. Bovendien hebben cliënten bij een vechtscheiding het gevoel geen controle meer te hebben over hun dossier, dat “boven hun hoofd” wordt beslist door de rechtbank en de advocaten.
Om het geschil te ontmijnen zal een goede advocaat altijd nagaan waar de gezamenlijke belangen liggen en of een (deel)akkoord tot de mogelijkheden behoort. Natuurlijk moet een akkoord überhaupt mogelijk zijn. Soms willen partijen jammer genoeg niet altijd een akkoord, in welk geval de rechtbank dan wel moet oordelen. Het is niet omdat partijen beginnen met een EOO, dat er en parcours de route geen akkoorden kunnen worden bereikt!