Rijbewijs onmiddellijk ingetrokken, aan de kant van de weg, zonder dat er een rechter aan te pas kwam. Dat overkomt bestuurders na een zware verkeersovertreding vaker dan ze denken. Mag dat zomaar? Hoe lang duurt het, kunt u er iets tegen doen, en wat riskeert u als u toch achter het stuur kruipt? Een overzicht van wat mag en wat niet.
Een veiligheidsmaatregel, geen straf
De onmiddellijke intrekking van het rijbewijs staat in artikel 55 van de Wegverkeerswet. Het is geen straf, maar een veiligheidsmaatregel. Het openbaar ministerie, meestal de procureur des Konings, beveelt ze vaak al enkele uren na de feiten. De eigenlijke vervolging moet dan nog beginnen.
Het doel is eenvoudig: een bestuurder die een gevaar lijkt voor het verkeer, een tijd van de weg houden. Of u uiteindelijk ook gestraft wordt, beslist later de politierechter.
Voor welke feiten?
Een onmiddellijke intrekking volgt onder meer bij:
- rijden onder invloed van alcohol of drugs;
- vluchtmisdrijf;
- zware snelheidsovertredingen;
- rijden tijdens een lopend rijverbod;
- het hinderen van verkeerscontroles.
Bij welke overtredingen u later ook een rijverbod riskeert, leest u in Rijverbod: bij welke verkeersovertredingen staat uw rijbewijs op het spel?
Hoe lang duurt de intrekking?
In principe krijgt u uw rijbewijs na vijftien dagen terug. Het openbaar ministerie kan het ook vroeger teruggeven.
De procureur kan de politierechtbank wel vragen de intrekking te verlengen met maximaal drie maanden. Die verlenging kan nog één keer met maximaal drie maanden hernieuwd worden. De periode waarin u zonder rijbewijs zat, wordt achteraf afgetrokken van een eventueel rijverbod dat de politierechter later uitspreekt.
Kunt u zich verzetten?
Tegen de intrekking zelf kunt u niet in beroep gaan bij een rechter. U kunt het openbaar ministerie wel vragen om uw rijbewijs sneller terug te geven. Dat is geen recht. Motiveer uw verzoek dus goed, bijvoorbeeld met een attest van uw werkgever dat u uw wagen nodig hebt voor uw werk.
Tegen een verlenging door de politierechtbank is wel verzet mogelijk. Dat verzet schorst de verlenging niet: u blijft intussen zonder rijbewijs.
Toch rijden tijdens de intrekking: zware straffen sinds 1 september 2026
Rijdt u toch terwijl uw rijbewijs ingetrokken is, dan pleegt u een misdrijf (art. 30, § 3 Wegverkeerswet). Sinds het nieuwe Strafwetboek op 1 september 2026 in werking trad, valt dat onder een straf van niveau 2. De rechter kiest dan onder meer uit:
- een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar;
- een straf onder elektronisch toezicht van een maand tot een jaar;
- een werkstraf van meer dan 120 tot 300 uur;
- een probatiestraf.
Daarbovenop komt een geldboete van effectief € 2.000,00 tot € 20.000,00 en een rijverbod van minstens drie maanden. Dat is zwaarder dan vroeger. Pleegde u de feiten vóór 1 september 2026, dan geldt de regel van de mildste strafwet: de rechter past dan de straf toe die voor u het gunstigst is. Lees ook Toch rijden tijdens een rijverbod of intrekking: dit riskeert u sinds 2026
Iets anders: verval wegens ongeschiktheid
Verwar de onmiddellijke intrekking niet met een verval van het recht tot sturen wegens lichamelijke of geestelijke ongeschiktheid (art. 42 Wegverkeerswet). Dat spreekt alleen de politierechter uit, na een procedure waarin u zich kunt verdedigen. Het verval kan tijdelijk of definitief zijn. Hoe u uw rijbewijs dan terugkrijgt, leest u in Rijverbod wegens lichamelijke ongeschiktheid: hoe krijgt u uw rijbewijs terug?
Kort samengevat: vraag en antwoord
Hoe lang duurt een onmiddellijke intrekking van het rijbewijs? In principe vijftien dagen. De politierechtbank kan ze op vraag van de procureur verlengen met maximaal drie maanden, en die verlenging nog één keer hernieuwen.
Wat riskeer ik als ik toch rijd tijdens de intrekking? Sinds 1 september 2026 een straf van niveau 2, zoals een gevangenisstraf van zes maanden tot drie jaar of een alternatieve straf, plus een geldboete van effectief € 2.000,00 tot € 20.000,00 en een rijverbod van minstens drie maanden.
Veelgestelde vragen
Kan ik in beroep gaan tegen de onmiddellijke intrekking?
Niet bij een rechter. U kunt het openbaar ministerie wel vragen om uw rijbewijs eerder terug te geven. Tegen een verlenging is verzet mogelijk, maar dat schorst de verlenging niet.
Moet ik mijn rijbewijs afgeven aan de politie?
Ja, bij een onmiddellijke intrekking wel. Weigert u, dan kan het openbaar ministerie de inbeslagneming bevelen en riskeert u een geldboete van effectief € 100,00 tot € 5.000,00.
Telt de intrekking mee als de rechter later een rijverbod oplegt?
Ja. De periode van de onmiddellijke intrekking wordt afgetrokken van het rijverbod dat de politierechter later uitspreekt.
Geldt de zwaardere straf ook voor feiten van vóór 1 september 2026?
Nee. Voor oudere feiten past de rechter de mildste strafwet toe, ook als de zaak pas later behandeld wordt.