De liefde voor de fiets?
Voor de ene persoon is de fietser koning, voor de andere vormt de fietser, en al helemaal de "gegroepeerde fietser", een bron van ergernis. Wanneer koning winter om de hoek loert, slaken de tweede categorie automobilisten misschien een zucht van verlichting. Ware het niet dat fervente fietsers die tijd van het jaar de koersfiets eenvoudigweg inwisselen voor een iets robuuster exemplaar, de mountainbike. Tijdens georganiseerde tochten staat de veiligheid van de fietser vaak centraal, maar hoe zit dat tijdens privétochten? Zijn fietsers altijd verplicht om het fietspad te gebruiken? Of bestaan er uitzonderingen?
Gegroepeerd fietsen
Het gegroepeerd fietsen wordt geregeld door de Wegcode, specifiek in artikel 43bis. Dit artikel voorziet in verschillende regels voor het fietsen in groep, met name voor groepen van 15 tot 150 fietsers. Er wordt een onderscheid gemaakt afhankelijk van het aantal fietsers in de groep:
- Voor groepen van 14 fietsers of minder is artikel 43bis niet van toepassing. Deze groepen moeten dezelfde regels volgen als individuele fietsers en zijn verplicht het fietspad te gebruiken.
- Voor groepen van 15 tot maximaal 50 fietsers geldt dat zij niet verplicht zijn het fietspad te volgen. Ze mogen altijd met twee naast elkaar rijden. Verder mogen zij vergezeld worden door twee wegkapiteins en kunnen ze worden voorafgegaan en gevolgd door een begeleidende auto, op een afstand van ongeveer 30 meter.
- Voor groepen van 51 tot maximaal 150 fietsers zijn dezelfde regels van toepassing als bij groepen van 15 tot 50 fietsers. Ze hoeven niet het fietspad te gebruiken en mogen met twee naast elkaar rijden. In dit geval moeten ze wel vergezeld worden door twee wegkapiteins en moet de groep worden voorafgegaan en gevolgd door een begeleidende auto, met een afstand van ongeveer 30 meter.
De wetgever is dus duidelijk: van zodra de groep wielertoeristen uit minstens 15 fietsers bestaat, gelden er afwijkende regels. De groep hoeft dan geen gebruik te maken van de fietspaden en mag de rijbaan gebruiken. Afhankelijk van de grootte van de groep kan het verplicht zijn om minstens twee wegkapiteins te hebben en moeten er begeleidende auto’s aanwezig zijn om de groep te ondersteunen.
Wielertoerist of wielerterrorist?
De vaststelling dat een groep wielertoeristen groot genoeg is om gebruik te mogen maken van rijbaan, houdt echter geen vrijgeleide in om zich in ware kamikazestijl onder de andere weggebruikers te mengen.
Om gebruik te mogen maken van de rijbaan dient de groep fietsers op bestendige wijze met twee naast elkaar te rijden en dienen zij gegroepeerd te blijven.
Indien een handvol liefhebbers enkele honderden meters voorsprong heeft op de rest, zal er van een groep fietsers geen sprake meer zijn, waardoor de toelating om gebruik te mogen van de rijbaan komt te vervallen. Private kermiskoersen zijn uit den boze!
Wat met de andere weggebruikers?
De overige weggebruikers dienen zich ook aan te passen aan de aanwezigheid van dergelijk gegroepeerde wielertoeristen. Zo is het ten zeerste verboden om de meer kwetsbare verkeersdeelnemers in gevaar te brengen. Het ostentatief de pas afsnijden van een groep wielertoeristen is met andere woorden volledig uit den boze. Bovendien zullen de overige weggebruikers hun snelheid moeten aanpassen aan de aanwezigheid van de meer kwetsbare groep wielertoeristen.
Wat het aannemen van een aangepaste snelheid betreft, gaan vele weggebruikers uit van het foutieve idee dat een wettelijk toegestane snelheid vanzelfsprekend een aangepaste snelheid inhoudt. Niets is echter minder waar. Het is immers perfect mogelijk om toch een onaangepaste snelheid aan te meten, ondanks het feit dat de wettelijk toegestane snelheidslimiet niet overschreden wordt.
Wederzijds respect blijft de hoeksteen van een veilige verkeersomgeving
Ruzie maken doe je met twee, luidt een oude volkswijsheid. Zowel fietsers als de overige weggebruikers moeten de verkeersregels respecteren, maar dienen ook een zekere graad van wederzijds respect aan de dag te leggen.
Wie in groep gaat fietsen doet er vooreerst goed aan eenvoudigweg het aantal aanwezigen te tellen, de desbetreffende voorschriften met betrekking tot de wegkapiteins en de begeleidende auto’s te respecteren en vervolgens duidelijke afspraken te maken, waarbij de nadruk gelegd moet worden op het rijden in groepsverband.
De overige, niet zo wielergezinde automobilisten, doen er op hun beurt goed aan om, vanuit hun ijzeren kooi, toch het nodige begrip te tonen voor de sportievelingen en hun snelheid en rijgedrag aan te passen.