Fietsers in groep mogen in België de rijbaan op, ook als er een fietspad naast ligt. Op zondagochtend ziet u ze overal: een peloton wielertoeristen dat twee naast elkaar over de gewestweg rijdt. Ergerlijk voor wie erachter zit, maar wettelijk toegelaten zodra de groep groot genoeg is. Welke regels gelden er, en wat betekent dat als het misloopt?
De basisregel: het fietspad
Een fietser alleen of in een klein groepje moet het fietspad volgen als er een is dat berijdbaar is. Op de rijbaan houdt hij rechts. Voor georganiseerde groepen maakt art. 43bis van de Wegcode een uitzondering. Die uitzondering hangt af van het aantal fietsers.
Hoe groot is uw groep?
- Minder dan 15 fietsers: dat is geen groep in de zin van art. 43bis. De gewone regels gelden voor elke fietser apart, dus ook de plicht om het fietspad te nemen.
- 15 tot 50 fietsers: de groep mag de rijbaan gebruiken en hoeft het fietspad niet te nemen. De fietsers mogen altijd met twee naast elkaar rijden, zolang ze in groep blijven. De groep mag zich laten begeleiden door twee wegkapiteins en één of twee begeleidingsvoertuigen, maar is daartoe niet verplicht.
- 51 tot 150 fietsers: dezelfde regels, maar nu zijn twee wegkapiteins en twee begeleidingsvoertuigen verplicht. Die voertuigen rijden op ongeveer 30 meter vóór en achter de groep.
- Meer dan 150 fietsers: de groep moet zich splitsen.
Een wegkapitein is minstens 21 jaar en draagt een armband met de vermelding "wegkapitein". Op een weg met meerdere rijstroken blijft de groep op de rechterrijstrook.
Valt de groep uiteen, bijvoorbeeld op een helling of door verschillen in tempo? Dan gelden voor de losse fietsers opnieuw de gewone regels. Meer over de voorrangsregels die voor iedereen gelden, leest u in Voorrangsregels in het verkeer: wie mag eerst, en wanneer niet?
Een aanrijding met een fietsgroep: wie is aansprakelijk?
Rijdt een groep die aan de regels voldoet met twee naast elkaar op de rijbaan, dan doet ze niets verkeerd. Een automobilist die de groep aanrijdt, kan zich dus niet verschuilen achter het argument dat de fietsers "op het fietspad hoorden". De wet laat het rijden op de rijbaan net uitdrukkelijk toe.
Het omgekeerde geldt ook. Telt de groep meer dan 50 fietsers en ontbreken de verplichte wegkapiteins of begeleidingsvoertuigen, dan voldoet ze niet aan de voorwaarden van art. 43bis. Dat kan meespelen bij de beoordeling van de aansprakelijkheid na een ongeval. De groep kan zich dan mogelijk niet meer op de uitzondering beroepen.
Uw letsels als fietser: vaak toch vergoed
Een fout in de groep betekent niet dat u als fietser met lege handen achterblijft. Fietsers zijn zwakke weggebruikers. Raakt een motorvoertuig betrokken bij het ongeval, dan vergoedt de BA-verzekeraar van dat voertuig uw lichamelijke schade, ook als de bestuurder geen fout maakte (art. 29bis WAM-wet). Dat is enkel anders in uitzonderlijke gevallen, zoals wanneer u de schade opzettelijk zocht. Uw materiële schade, zoals een kapotte koersfiets, valt niet onder die automatische regeling. Daarvoor kijkt men wel naar de fout.
Bent u bij een ongeval betrokken, zorg dan meteen voor de juiste vaststellingen. Wat de wet in die eerste minuten van u verwacht, leest u in Betrokken bij een verkeersongeval? Dit verwacht de wet van u in de eerste minuten
Kort samengevat: vraag en antwoord
Mag een groep fietsers met twee naast elkaar op de rijbaan rijden? Ja, vanaf 15 fietsers. De groep hoeft dan het fietspad niet te nemen en mag altijd met twee naast elkaar rijden, zolang ze in groep blijft. Vanaf 51 fietsers zijn twee wegkapiteins en twee begeleidingsvoertuigen verplicht.
Wie betaalt mijn letsels als ik in een fietsgroep word aangereden? Als fietser bent u een zwakke weggebruiker. De BA-verzekeraar van het betrokken motorvoertuig vergoedt in principe uw lichamelijke schade, ook zonder fout van de bestuurder (art. 29bis WAM-wet).
Veelgestelde vragen
Vanaf hoeveel fietsers spreekt de Wegcode van een groep?
Vanaf 15 fietsers. Met 14 of minder gelden de gewone regels voor elke fietser apart.
Zijn wegkapiteins altijd verplicht?
Nee. Bij 15 tot 50 fietsers zijn ze toegelaten, maar niet verplicht. Bij 51 tot 150 fietsers zijn twee wegkapiteins en twee begeleidingsvoertuigen verplicht.
Wat doet een wegkapitein?
Hij begeleidt de groep en zorgt mee voor de veiligheid, bijvoorbeeld door het andere verkeer te waarschuwen. Hij is minstens 21 jaar en draagt een armband met de vermelding "wegkapitein".
Moet elke fietser in de groep een fluohesje dragen?
Art. 43bis verplicht dat niet. Een fluohesje is wel sterk aan te raden voor de zichtbaarheid van de groep.