GSM-gebruik achter het stuur
De GSM is alom vertegenwoordigd in het straatbeeld en wordt niet alleen meer gebruikt om te bellen. Met de smartphones kan u allerhande apps gebruiken zoals Facebook, Whatsapp, Snapchat en... Pokémon Go.
Dat bellen achter het stuur verboden is, is algemeen geweten. Maar het is ook verboden om uw smartphone op andere manieren te “gebruiken”, zoals bijvoorbeeld voor het versturen van een sms, het gebruiken van apps, etc. Uit een onderzoek van het BIVV zou blijken dat één jongere op de vijf zijn of haar smartphone gebruikt achter het stuur. Daarbij wordt niet zozeer gebeld, maar wordt vooral gebruik gemaakt van populaire apps als Facebook, Whatsapp en Snapchat.
Als er wordt gebeld, gebeurt dit nog te vaak zonder gebruik te maken van een handsfree-kit. Daarenboven blijkt dat heel wat mensen zelfs regelmatig op de autosnelweg naar de smartphone grijpen. Ten slotte gebruiken heel wat mensen hun mobieltje in de file, voor het rood licht of voor een overweg. Het gebruik van de GSM kan uiteraard nuttig zijn, bijvoorbeeld om een ongeval te melden of de pechdienst op te roepen, maar tijdens het rijden is de GSM vooral gevaarlijk. Zo stijgt het ongevallenrisico met maar liefst 75% bij het telefoneren met de gsm in de hand of bij het sturen van een sms!
Sinds 1 juli 2000 is het verboden om tijdens het rijden een draagbare telefoon te gebruiken die men in de hand houdt, behalve als u een handsfree-kit gebruikt. De Wet van 24 januari 2022, wat het actualiseren van de regelgeving inzake het verbod op elektronische communicatietoestellen in het verkeer betreft, zorgt met betrekking tot deze materie voor vernieuwing.
“Behalve wanneer zijn voertuig stilstaat of geparkeerd is, mag de bestuurder geen mobiel elektronisch apparaat met een scherm gebruiken, vasthouden noch manipuleren, tenzij het in een daartoe bestemde houder aan het voertuig bevestigd is.”
Wettelijk gezien is het toegestaan om met uw smartphone te bellen wanneer uw voertuig stilstaat of geparkeerd is. Wanneer u echter in de file staat, voor een rood licht of een overweg, is uw voertuig juridisch gezien niet stilstaand en niet geparkeerd. In dergelijke situaties is het dus niet toegestaan om een gsm of smartphone te gebruiken. Het begrip ‘stilstaan’ verwijst namelijk naar een voertuig dat vrijwillig tot stilstand komt, waarbij de stilstand niet langer duurt dan noodzakelijk voor het in- of uitstappen van personen of voor het laden of lossen van goederen.
De wet spreekt voortaan niet langer enkel van een draagbare telefoon, maar viseert voortaan ook andere mobiele elektronische apparaten. Voortaan vallen ook onder andere e-readers, tablets, laptops en spelconsoles onder het verbod. Van belang is het woord ‘mobiel’, door het woord mobiel in de misdrijfomschrijving te gebruiken wordt aangegeven dat ingebouwde toestellen niet onder het verbod vallen.
Verder wordt ook het louter vasthouden en manipuleren van het mobiel elektronisch apparaat verboden. Het was in het kader van de handhaving namelijk moeilijk om vast te stellen of iemand zijn draagbare telefoon effectief aan het gebruiken was of gewoon in de hand hield. Door beide gedragingen te verbieden wordt de handhaving vergemakkelijkt. Bovendien is het hierdoor ook mogelijk om het gebruik van een telefoon, zonder die in de hand te houden, te bestraffen. Denk dan bijvoorbeeld aan iemand die belt met de telefoon tussen hoofd en schouder of die een sms stuurt terwijl de telefoon op de passagierszetel ligt.
De wetgever voorziet wel in een uitzondering, deze maakt het mogelijk om de telefoon op een relatief veilige manier te gebruiken in het verkeer. Wanneer het toestel in een daartoe bestemde houder aan het voertuig bevestigd is mag het gebruikt worden. De wetgever achtte dit wenselijk omdat het onderscheid met een ingebouwd multimediasysteem in deze situatie slechts klein is. De bevestiging dient zo te gebeuren dat het toestel stabiel bevestigd is, het bevestigen met een oplaadkabel is dus onvoldoende.
“Elke bestuurder moet in staat zijn te sturen, en de vereiste lichaamsgeschiktheid en de nodige kennis en rijvaardigheid bezitten. Hij moet steeds in staat zijn alle nodige rijbewegingen uit te voeren en voortdurend zijn voertuig of zijn dieren goed in de hand hebben.”
Het gebruik van de GSM en/of andere multimedia-apparaten, die een invloed kunnen hebben op uw rijvaardigheid, is dus eveneens strafbaar op basis van deze bepaling. Het is ook mogelijk dat men geen inbreuk maakt op art. 8.4 van de Wegcode omdat het toestel in een daartoe bestemde houder bevestigd werd, maar dat men wel een inbreuk maakt op deze bepaling.
Dus Pokémons vangen achter het stuur is niet toegestaan, ook niet wanneer de telefoon in een daartoe bestemde houder bevestigd werd!
De gevolgen van GSM-gebruik achter het stuur
Wanneer de politie u op heterdaad betrapt met uw GSM achter het stuur, dan kunnen zij via onmiddellijke inning een boete opleggen van 174,00 EUR (+ eventuele administratieve kosten). Daarnaast kan de politie uw rijbewijs onmiddellijk intrekken, voor een periode van vijftien dagen, bij controleacties. Indien uw rijbewijs onmiddellijk werd ingetrokken zal u achteraf altijd voor de rechtbank moeten verschijnen, de politierechter zal dan een verdere straf uitspreken.
Komt de zaak voor de rechtbank, dan kan de boete oplopen tot minimum 240,00 EUR en maximaal 4.000,00 EUR. De rechter kan daarnaast een ‘verval van het recht tot sturen’, ook rijverbod genoemd, uitspreken voor acht dagen tot vijf jaar.
Valt u onder de categorie ‘jonge bestuurders’, m.a.w. u heeft minder dan twee jaar uw rijbewijs, dan gelden strengere straffen. In dit geval zal u altijd voor de rechtbank moeten verschijnen en ook altijd tijdelijk uw rijbewijs kwijt zijn (voor acht dagen tot vijf jaar). Bovendien zal u het theorie- of praktijkexamen opnieuw moeten afleggen om uw rijbewijs terug te krijgen.